This article will take approximately 9 minutes to read. Don't have the time right now? No worries. Email the ad-free version of the article to yourself and read it later!
¿Conoces la simpática historia tailandesa que hay detrás de estas palabras de fruta: plátano, papaya, mango y mangostán?
Aquí la tienes.
Contents
Plátano y papaya
Esta es la historia de por qué a กล้วย se le llama banana y a มะละกอ se le llama papaya.
ทีมาของทำไมกล้วยจึงเรียก Banana มะละกอจึงเรียก Papaya
tee-maa kŏng tam-mai glûay jeung rîak Banana má lá gor jeung rîak Papaya
Hace mucho tiempo
ประมาณว่านานมากแล้ว
bprà-maan wâa naan mâak láew
un turista farang fue a visitar el mercado flotante de Tailandia
มี ฝรั่งนักท่องเที่ยว มาเที่ยวตลาดน้ำเมืองไทย
mee fà-ràng nák tông tîeow maa tîeow dtà-làat náam meuang tai
y vio todo tipo de frutas.
และเห็นผลไม้มากมาย
láe hĕn pŏn-lá-máai mâak maai
El farang se fijó primero en los plátanos.
ฝรั่งก็มาดูที่ กล้วย ก่อนอันอื่น
fà-ràng gôr maa doo têe glûay gòn-an-èun
Y entonces el farang preguntó: “What is this?”
แล้วฝรั่งถามแม่ค้าว่า «What is this?»
láew fà-ràng tăam mâe káa wâa
La vendedora no sabía inglés, así que no contestó nada.
แม่ค้าไม่รู้ภาษาอังกฤษจึงไม่ได้ตอบอะไร
mâe káa mâi róo paa-săa ang-grìt jeung mâi dâai dtòp a-rai
El farang intentó apretar (el plátano).
ฝรั่งเห็นดังนั้นจึงลองบีบดู
fà-ràng hĕn dang-nán jeung long bèep doo
Sin querer, el farang de mano pesada apretó el plátano hasta dejarlo hecho puré.
บังเอิญฝรั่งมือหนักจึงบีบกล้วยเละ
bang-ern fà-ràng meu nàk jeung bèep glûay
La vendedora lo vio y gritó indignada: “baen nâe nâe!“
แม่ค้าเห็นจึงร้องโวยวายว่า «แบนแน่ๆ»
mâe káa hĕn jeung róng woi waai wâa «baen nâe nâe»
El farang lo oyó y respondió: «Oh! Banana»
ฝรั่งได้ฟังจีงร้องอ๋อแล้วก็บอกว่า «Oh! Banana»
fà-ràng dâai fang jeeng róng ŏr láew gôr bòk wâa «Oh! Banana»
Después el farang señaló un mangostán y preguntó: «Is this mango?»
หลังจากนั้นฝรั่งก็มาชี้ที่ มังคุด และถามว่า «Is this mango?»
lăng jàak nán fà-ràng gôr maa chée têe mang kút láe tăam wâa
La vendedora tailandesa estaba enfadada con el farang porque había hecho puré el plátano
แม่ค้าชาวไทยกำลังโกรธที่ฝรั่งทำกล้วยเละ
mâe-káa chaao-tai gam-lang gròht têe fà-ràng tam glûay lé
así que respondió “maeng goh sôn-dteen ná si”
เลยตอบไปว่า «แมงโกส้นตีน นะสิ»
loie dtòp bpai wâa «maeng goh sôn dteen ná sì»
El farang respondió: «Oh Mangosteen!»
ฝรั่งก็ร้องอ๋อแล้วบอกว่า «Oh Mangosteen!»
fà-ràng gôr róng ŏr láew bòk wâa
Entonces el farang vio de reojo una papaya.
แล้วฝรั่งก็เหลือบไปเห็น มะละกอ
láew fà-ràng gôr lèuap bpai hĕn má-lá-gor
La cogió con las manos manchadas…
ก็เอามือที่เลอะกล้วยไปจับ
gôr ao meu têe lúh glûay bpai jàp
…y preguntó: «What is this?»
แล้วถามว่า «What is this?»
láew tăam wâa
La vendedora lo vio y se puso furiosa porque la papaya se había manchado.
แม่ค้าเห็นดังนั้นก็ยัวะมากที่มะละกอเลอะเทอะ
mâe káa hĕn dang nán gôr yúa mâak têe má-lá-gor lúh túh
Así que agarró una mano de mortero para golpear al farang.
จึงคว้าเอาสากขึ้นมาจะตีฝรั่ง
jeung kwáa ao sàak kêun-maa jà dtee fà-ràng
Pero alguien gritó para detenerla «bpâa, bpâa yàa».
แต่มีคนตะโกนห้ามแม่ค้าว่า «ป้าๆ อย่า»
dtàe mee kon dtà-gohn hâam mâe-káa wâa «bpâa bpâa yàa»
El farang lo oyó y pensó que alguien estaba diciendo el nombre de la fruta má-la-gor
ฝรั่งได้ยินดังนั้นจึงนึกว่ามีคนบอกชื่อมะละกอ
fà-ràng dâai-yin dang-nán jeung néuk wâa mee kon bòk chêu má-lá-gor
…así que exclamó: «OH! papaya!”
จึงร้องว่า «OH! papaya!”
jeung róng wâa «OH! papaya!”
Vocabulario útil
El vocabulario aparece en el orden en que sale en el texto. Para facilitar la comprensión, he intentado que tanto la traducción como la lista de vocabulario se ciñan lo máximo posible al significado real.
historia (implícito): ทีมา /têe maa/
de: ของ /kŏng/
por qué: ทำไม /tam-mai/
plátano: กล้วย /glûay/
entonces: จึง /jeung/
llamarse, llamar: เรียก /rîak/
papaya: มะละกอ /má-lá-gor/
aproximadamente: ประมาณว่า /bprà-maan-wâa/
durante mucho tiempo: นาน /naan/
mucho: มาก /mâak/
ya: แล้ว /láew/
haber, tener: มี /mee/
farang (occidental): ฝรั่ง /fà-ràng/
turista, viajero: นักท่องเที่ยว /nák-tông-tîeow/
salir de paseo: มาเที่ยว /maa tîeow/
mercado flotante: ตลาดน้ำ /dtà-làat náam/
Tailandia: เมืองไทย /meuang-tai/
y: และ /láe/
ver: เห็น /hĕn/
fruta: ผลไม้ /pŏn-lá-máai/
mucho, en abundancia: มากมาย /mâak-maai/
entonces: ก็ /gôr/
venir a ver: มาดู /มา doo/
en: ที่ /têe/
primero: ก่อน /gòn/
otros (tipos): อันอื่น /an èun/
y: แล้ว /láew/
preguntar: ถาม /tăam/
vendedora (de fruta): แม่ค้า /mâe káa/
madre: แม่ /mâe/
comerciar, hacer negocios: ค้า /káa/
que: ว่า /wâa/
no: ไม่ /mâi/
saber: รู้ /róo/
idioma inglés: ภาษาอังกฤษ /paa-săa ang-grìt/
no (pasado): ไม่ได้ /mâi dâai/
responder, contestar: ตอบ /dtòp/
qué, nada: อะไร /a-rai/
así, de esa manera: ดังนั้น /dang-nán/
probar a ver: ลอง … ดู /long … doo/
apretar, presionar: บีบ /bèep/
sin querer, por accidente: บังเอิญ /bang-ern/
mano: มือ /meu/
farang de mano pesada (occidental): ฝรั่งมือหนัก /fà-ràng meu-nàk/
pesado: หนัก /nàk/
hecho puré: เละ /lé/
gritar: ร้อง /róng/
gritar indignado: โวยวาย /woi-waai/
plano: แบน /baen/
seguro, sin duda: แน่ๆ /nâe-nâe/
escuchó: ได้ฟัง /dâai-fang/
exclamar: ร้อง /róng/
¡Ah!: อ๋อ /ŏr/
decir que: บอกว่า /bòk-wâa/
después de eso: หลังจากนั้น /lăng-jàak-nán/
venir: มา /maa/
señalar: ชี้ /chée/
mangostán: มังคุด /mang-kút/
gente tailandesa: ชาวไทย /chaao tai/
estar enfadado: กำลังโกรธ /gam-lang gròht/
hacer: ทำ /tam/
por lo tanto: เลย
responder que (implícito): ตอบไปว่า /dtòp-bpai-wâa/
talón del pie: ส้นตีน /sôn-dteen/
muestra énfasis: นะสิ /naa-see/
mirar de reojo, vislumbrar: เหลือบ /lèuap/
coger, querer: เอา /ao/
mano: มือ /meu/
sucio: เลอะ /lúh/
agarrar, sujetar: ไปจับ /bpai-jàp/
muy enfadado: ยัวะมาก /yûa-mâak/
estar sucio, manchado: เลอะเทอะ /lúh-túh/
agarrar, coger: คว้า /kwáa/
mano de mortero: สาก /sàak/
hacia arriba: ขึ้นมา /kêun-maa/
golpear: จะตี /jà-dtee/
pero: แต่ /dtàe/
alguien: มีคน /mee kon/
gritó: ตะโกน /dtà-gohn/
¡prohibido!: ห้าม /hâam/
tía: ป้าๆ /bpâa bpâa/
no: อย่า /yàa/
oyó: ได้ยิน /dâai-yin/
así, de esa manera: ดังนั้น /dang-nán/
pensar que: นึกว่า /néuk wâa/
nombre: ชื่อ /chêu/
Mango y mangostán
Un turista en Bangkok se detiene en un puesto de frutas junto a una acera abarrotada de gente. Con ganas de poner a prueba su limitado tailandés, le pregunta a la vendedora por uno de los productos.
Turista: What is this?
นี่อะไรครับ /nêe a-rai kráp/
Vendedora: It’s called mangosteen.
เรียกว่ามังคุด /rîak-wâa mang-kút/
Turista: Mango?
Vendedora: No it’s not… this is mangosteen!
ไม่ใช่… นี่มังคุด! /mâi-châi… nêe mang-kút/
Turista: Mango?
Vendedora: I said mangosteen!!
บอกว่ามังคุด!! /bòk wâa mang-kút/
Turista: Mango?
Vendedora: Mango, Mango… feet!
Mango, Mango… ส้นตีน!!! /sôn-dteen/
Turista: Oh! I see! Mangosteen!
Y esto de los pies, ¿qué es?
La palabra ส้นตีน /sôn-dteen/ no es una palabrota tal y como las entendemos nosotros -tacos, palabras malsonantes, etc.- pero sí resulta bastante vulgar. Es una forma muy grosera de referirse al pie, sobre todo cuando se dirige a una persona, como diciendo «te planto el pie encima, mal educado».
Si hablamos de un animal, se usa la palabra ตีน /dteen/ para decir pie. ตีนเป็ด /dteen bpèt/ significa pata de pato, pero también puede referirse a las patas palmeadas (como las de las ranas).
Así que no te refieras a tu pie como ตีน /dteen/, usa la palabra normal, เท้า /táo/.
Ah, y cuando hablamos de nuestros pies (o de los zapatos, calcetines, etc.) solemos pedir perdón primero, con ขอโทษ /kŏr-tôht/ (perdona) seguido del motivo.
Ejemplo: ขอโทษเท้าเจ็บ /kŏr-tôht táo jèp/
Perdona, me duelen los pies.
Vocabulario útil
ตีน pie(s) (vulgar)
เท้า /táo/ pie(s) (educado)
ส้น talón
acera: ทางเท้า /taang táo/
puesto: แผง /păeng/
fruta: ผลไม้: /pŏn-lá-máai/
vendedora de fruta: แม่ค้าขายผลไม้ /mâe káa kăai pŏn-lá-máai/
esto: นี่ /nêe/
qué: อะไร /a-rai/
se llama: เรียกว่า /rîak-wâa/
mangostán: มังคุด /mang-kút/
no (no lo es): ไม่ใช่ /mâi-châi/
dije: บอกว่า /bòk wâa/
pata de pato: ตีนเป็ด /dteen bpèt/
perdona: ขอโทษ /kŏr-tôht/
tener, haber: มี /mee/
hoja: ใบไม้ /bai-máai/
encima, sobre: บน /bon/
cabeza: หัว /hŭa/
tú: คุณ /kun/
partícula de cortesía (masculino): ครับ /kráp/
partícula de cortesía (femenino): ค่ะ /kâ/
Qué leer a continuación
- Una gran lista de apps para aprender tailandés
- Cursos online
- Cómo aprender tailandés para principiantes
- Cómo aprender tailandés rápido
- Cómo encontrar un compañero de idioma tailandés
- Idioma y cultura tailandesa: raíces pali y sánscritas de las palabras tailandesas
- Idioma y cultura tailandesa: los nombres de lugares tailandeses
English: